• CALL US: +66(0)38-411-190
Beauty Tips
Coping with Hair loss
 

Coping with Hair loss

ปัญหากวนใจผู้ชาย ทำไมถึง ผมร่วง ผมบาง ศีรษะเถิก จนกระทั่ง ศีรษะล้าน ปัญหามักจะทำให้หนุ่มๆ ทั้งหลายขาดความมั่นใจ และไม่กล้าที่จะทำอะไรกับเส้นผมมากเท่าไรนัก เพราะยิ่งเครียดมากเท่าไร ผมก็ยิ่งร่วงขึ้นมากทุกที ถ้าเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นกับคุณ แสดงว่าคุณต้องการความช่วยเหลือทาง ด้านเส้นผม อย่างเร่งด่วน ผมบางศีรษะล้านในเพศชาย เกิดจากฮอร์โมน Dihydro-testosterone (DHT) ร่วมกับการมีพันธุกรรมที่มีแนวโน้มให้ DHT ทำงานมากขึ้น DHT ส่งผลทำให้ผมบางศีรษะล้านในเพศชาย โดยการลดการเจริญเติบโตของเส้นผม ทำให้เส้นผมมีขนาดเล็กลง และหลุดร่วงในที่สุด

ผมคืออะไร

เส้นผมประกอบด้วยโปรตีนทีเรียกว่า เคราติน ประมาณ 97% เคราตินเป็นเส้นใยโปรตีนพันกันเป็นเส้น ซึ่งโครงสร้างเคราตินของผม คล้ายกับเล็บ เส้นผมถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ

1.เส้นผม เป็นส่วนทีงอกเหนือหนังศีรษะ
2.รากผม เป็นส่วนที่ฝังอยู่ใต้หนังศีรษะ

เส้นผม เป็นเซลล์ส่วนที่ตายแล้ว ไม่มีชีวิตและความรู้สึก เป็นส่วนที่งอกเจริญยาวออกมาปกคลุมศีรษะ มีลักษณะโครงสร้างภายในที่ต่างกันไป สำหรับผมชนิดต่างๆ ทำให้ปรากฏให้เห็นภายนอกได้ต่างกัน

รากผม เป็นส่วนที่ฝังตัวอยู่ในเนื้อเยื่อของหนังศีรษะ เรียกว่าต่อมรากผม จะมีลักษณะเป็นกระเปาะเปิด เป็นโพรงเว้าเข้าด้านในรูปร่างคล้ายคีม รากผมตั้งอยู่บนฐานซึ่งเป็นเนื้อเยื่อ (Connective Tissue) ลักษณะนิ้วมือยื่นเข้าไปในโพรงของ Hair Bulb เรียกว่าปุ่มปลายแหลม (Papilla) ดังนั้น ต่อมรากผมแต่ละต่อมจะมีปุ่มปลายแหลม 1 อันเสมอ ปุ่มนี้มีความสำคัญมากต่อการเจริญเติบโตของเส้นผมเพราะเป็น ส่วนที่มีเลือดและเส้นประสาท มาเลี้ยง ทำให้เซลล์รากผมมีการเจริญแบ่งตัว เกิดเซลล์ใหม่ของผมขึ้นเรื่อยๆ หากมีความปกติของเซลล์บริเวณ จุดนี้ เช่นเลือดมาเลี้ยงไม่เพียงพอ จะทำให้การสร้างและการเจริญของเส้นผมผิดปกติ


วงจรชีวิตของเส้นผม

บนศีรษะเราจะมีเส้นผมประมาณ 100,000-150,000 เส้น ประมาณ 90 % เป็นผมที่อยู่ในระยะเติบโต (Anagen) ผมระยะนี้ จะมีอายุนานหลายปี มีความยาวที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อาจจะยาวเป็นเมตรเลยก็ได้โดยจะยาวเฉลี่ย 1 เซนติเมตรต่อเดือนในขณะที่ขนส่วนอื่นๆ ของร่างกาย เช่น ทีขา จะมีอายุเพียง 5-7 เดือน ขนตา 1-6 เดือน อายุของระยะเติบโต และอัตราการเจริญเติบโตของเส้นผมหรือขน จะเป็นตัว กำหนดความยาวของเส้นผม หรือขน จากนั้นผมก็จะเข้าสู่ระยะถดถอย ( Catagen ) กินระยะเวลาประมาณ 2 สัปดาห์ ระยะนี้จะเป็นระยะเสื่อม ผมจะค่อยๆ หยุดการสร้าง แล้วผมจะเข้าสู่ระยะพัก (Telogen) คือหยุดการเจริญเติบโตและเตรียมร่วง ผมในระยะนี้จะมีประมาณ 10% (10,000เส้น) โดย 1% (100 เส้น) จะหลุดออกมาทุกวัน ดังนั้น ปกติผมของคนเราจะร่วงอยู่แล้ว ประมาณ 100 เส้นต่อวัน หรือ 200 เส้นต่อวันหากมีการสระผม ผมร่วงเกิดจากหลายปัจจัย ดังต่อไปนี้

- ฮอร์โมน ฮอร์โมนคือสารเคมีที่เกิดขึ้นในต่อมต่างๆ ทั่งร่างกายต่อมเหล่านี้ผลิตฮอร์โมน และสารเคมีพวกนี้เข้าสู่กระแสเลือดกระจาย ไปทั่วร่างกาย ฮอร์โมนที่ทำให้เกิดปัญหาศีรษะล้านคือฮอร์โมนที่เรียกว่า DHT ซึ่งเปลี่ยนมาจากฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรน โดยการ ทำงานของเอนไซม์ 5-reductase ในผู้ชายพบว่าเอนไซม์ทำงานมากขึ้นในบริเวณรากผมทำให้ผมร่วง และฮอร์โมน DHT ยังส่งผลให้ผมเข้าสู่ ระยะพักตัวเร็วขึ้น ผมจึงร่วงเร็วและผลิตผม ที่ขึ้นใหม่เล็กลง (Miniaturized Hair) ผมใหม่นี้จะมีขนาดเส้นเล็กมากและมีอายุสั้น ทำให้หลุดร่วง ได้ง่าย เมื่อมีผมขนาดเล็กมากขึ้นๆ จะทำให้เห็นหนังศีรษะบางและล้านได้ชัดเจนขึ้น

- ไทรอยด์ฮอร์โมน คนที่มีการทำงานของต่อมไทรอยด์ผิดปกติโดยเฉพาะการทำงานของต่อมไทรอยด์ต่ำ เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดผมร่วงได้ในผู้หญิง การหยุดทานยาคุมกำเนิดหรือการเปลี่ยนยาคุมกำเนิด ก็จะทำให้ผมร่วงได้มาก ๆ เช่นกัน

- อายุ เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นโพรงเส้นผมจะหดตัวลง ทำให้ขนาดและความยาวของเส้นผมลดลง การเจริญเติบโตช้าลง สาเหตุจากรากผม เริ่มทำงานน้อยลง ทำให้ผมบนหนังศีรษะบางลงตามความเสื่อมของเซลล์เมื่ออายุมากขึ้น รวมทั้งการไหลเวียนของเลือดที่ไปเลี้ยงยังบริเวณ หนังศีรษะน้อยลงด้วย - กรรมพันธุ์ ความจริงปัญหาผมร่วงเกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรมอาจได้รับทั้งทางพ่อและ แม่ ภาวะศีรษะล้านนี้ ซึ่งสามารถถ่ายทอด ได้จากทั้งพ่อและแม่ ทำให้อธิบายได้ว่าทำไมลูกจึงศีรษะล้านคล้ายที่พบกับพ่อได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคน ที่มีพันธุกรรมศีรษะล้าน อยู่จะมีลักษณะของศีรษะล้าน ทุกคนจะต้องมีลักษณะอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

- ภาวะทางภูมิคุ้มกัน (Autoimmune Disease) เช่น โรคผมร่วงเป็นหย่อม เกิดจากภูมิคุ้มกันตัวเองไปทำลายรากผม ทำให้ผมหักเป็น หย่อมๆ หรือหากมากขึ้น อาจทำให้ผมหักทั้งศีรษะ

- ภาวะเครียด เป็นไข้ ไม่สบาย ผ่าตัด เสียเลือดจำนวนมาก หลังคลอดบุตร ล้วนเป็นสาเหตุที่ทำให้ผมร่วงได้

- ยา ที่ทำให้เกิดผมร่วงได้บ่อย เช่น ยาในกลุ่มลดความดัน ยากันชัก วิตามินเอ

- ขาดสารอาหารและโปรตีน ส่วนประกอบหลักของผมคือโปรตีนหากเราได้รับไม่เพียงพอก็จะส่งผลกระทบต่อการ สร้างเส้นผม รวมถึง สารอาหารจำเป็น ต่อการสร้างเส้นผมอื่นๆ เช่น Biotin, Vitamin B 12 พบว่า ขาดได้มากในคนที่ทานมังสวิรัติ ธาตุเหล็กเป็นสิ่งสำคัญ ในการนำออกซิเจนไปเลี้ยง บริเวณรากผม หากมีภาวะซีด เสียเลือดเรื้อรัง รับประทานธาตุเหล็กไม่เพียงพอ ผมก็จะร่วงได้มากและงอกใหม่ได้ไม่ดี

- ผมร่วงจากการเกิดพังผืดหรือแผลเป็น โรคบางอย่างเช่น การติดเชื้อที่หนังศีรษะ การผ่าตัดบริเวณหนังศีรษะ ทำให้เกิดแผลเป็น หรือ พังผืดตามมา หากเกิดภาวะนี้แล้วผมจะไม่สามารถขึ้นใหม่ได้อีก ยกเว้นการรักษาโดยการปลูกถ่ายเส้นผมเท่านั้น ผมก็เหมือนกับผิวหนังในร่างกาย ถ้ารับประทานอาหารไม่เพียงพอ พักผ่อนไม่เพียงพอ เกิดความเครียด สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า ก็จะทำให้มีผลกระทบ ทำให้ผมร่วงและสุขภาพไม่ดี อย่างคนไข้เข้ามาทำการรักษาเส้นผม 2 คนแล้วมีลักษณะอาการผมบางที่มาจากพันธุกรรม คนนึงสูบบุหรี่ อีกคนไม่ได้สูบบุหรี่ เมื่อทำการรักษาไปแล้ว คนที่ไม่สูบบุหรี่ได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า หรือ หากมีโรคประจำตัว โรคเรื้อรัง ต้องทานยาประจำอยู่ เป็นจำนวนมากสิ่งเหล่านี้ก็ส่งผลต่อการหลุดร่วง และการเกิดใหม่ของเส้นผมเช่นกัน

แนวทางรักษา ฟื้นฟู และป้องกันปัญหาผมร่วง

1. การรักษา หากสาเหตุของผมร่วงสามารถรักษาได้ ควรตัดต้นเหตุของปัญหาก่อน เช่น ปัญหาผมร่วงจากไทรอยด์ทำงานต่ำ ควรได้ ฮอร์โมนไทรรอยด์เสริม หรือผมร่วงเป็นหย่อม แก้ไขได้โดยฉีดหรือทาสเตียรอยด์ หากมีโรคของหนังศีรษะอยู่ เช่น รังแค เชื้อรา หรือผื่นแพ้ รวมถึงการอักเสบ ต้องรักษาโรคดังกล่าวก่อนถ้ามีปัญหาผมร่วงผมบางจากกรรมพันธุ์ในเพศชาย (Androgenetic alopecia: AGA) ซึ่งสาเหตุ ส่วนหนึ่งมาจากการทำงาน ที่มากไปของฮอร์โมน DHT ยาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้าง DHT ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการรักษา หรือผมร่วงจาก การขาดวิตามินหรือธาตุเหล็ก สามารถให้วิตามินหรือธาตุเหล็กเข้าไปทดแทนได้

2. การฟื้นฟูผมร่วงจากหลายๆสาเหตุ เราไม่สามารถที่จะหยุดต้นเหตุของปัญหาได้ เช่น จากอายุ จากกรรมพันธุ์ จากการคลอดบุตร หรือจากยา ซึ่งเราไม่สามารถหยุดยาดังกล่าวได้ ถ้ามีปัจจัยต่างๆ เหล่านี้การฟื้นฟูสภาพเส้นผม เพื่อให้ผมขึ้นใหม่ และชะลอการหลุดร่วงของเส้นผม จึงเป็นสิ่งสำคัญ อาจจะทำได้โดย

- ทานวิตามินที่ช่วยในการบำรุงหนังศีรษะและสร้างผมใหม่ เช่น กลุ่มวิตามินบีรวม ไบโอติน สังกะสี สารสกัดจากธรรมชาติต่างๆ ที่ช่วย ในการกระตุ้นผมใหม่ รวมถึงยับยั้งฮอร์โมน DHT เช่น Saw palmetto เป็นต้น

- การใช้แชมพูที่เหมาะกับสภาพหนังศีรษะในความถี่ที่เหมาะสม เช่น หากหนังศีรษะมันควรเลือกแชมพูที่มีส่วนยับยั้งความมันที่หนังศีรษะ และสระผมให้บ่อยขึ้น เลือกใช้แชมพูและครีมนวดที่มีส่วนผสมของสารกันแดด เป็นต้น

- การใช้ยาทาเพื่อกระตุ้นให้ผมเกิดใหม่ และชะลอการหลุดร่วง เช่น ยา Minoxidil

- การใช้แสงในการกระตุ้นเส้นผม ปัจจุบันมีการนำแสงในช่วงคลื่นแสงสีแดงซึ่งจะมีประสิทธิภาพในการชะลอการหลุดร่วง ยืดระยะเวลา การเจริญเติบโตของเส้นผม กระตุ้นผมเกิดใหม่ให้มีขนาดเส้นที่ใหญ่และเงางาม

- การใช้เลเซอร์ กลุ่ม Fractional Erbium-YAG พบว่าสามารถเพิ่มขนาดของเส้นผม และความหนาแน่นของผมหลังจากทำเป็นระยะเวลา ประมาณ 5 เดือน โดยเลเซอร์เข้าไปกระตุ้นการสร้าง Growth Fac-tors และ Cytokines ซึ่งสารเหล่านี้ใช้ในการเจริญเติบโตของเส้นผม ความร้อนจากเลเซอร์สามารถเข้าไปกระตุ้นสเต็มเซลล์ของผมโดยตรง

- การทำทรีทเม้นท์ การผลักยาและวิตามินด้วยเครื่องมือบางอย่างแม้ว่าไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ชัดเจนว่าสามารถที่จะกระตุ้นการ เกิดใหม่ของผมเมื่อเทียบกับการไม่ทำ แต่อาจจะเป็นการรักษาเสริมที่ดีได้หากกระทำอย่างถูกต้องภายใต้การดูแลของแพทย์

การป้องกัน

ผมเปรียบเสมือนส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย หากเรามีสุขภาพกายแข็งแรง สุขภาพจิตดี นอนหลับพักผ่อน ทานอาหารที่มีประโยชน์ครบถ้วน ดื่มน้ำ ให้เพียงพอ ออกกำลังกาย เส้นผมก็จะมีสุขภาพดีไม่หลุดร่วงง่าย และควรหลีกเลี่ยง มลพิษ แสงแดด ความเครียด บุหรี่ สุรา สิ่งเหล่านี้ ล้วนส่งผลทางลบต่อการเจริญของเส้นผม